İş Planı Nedir :
Bir şirketin başarılı olabilmesi için yada en azından ekonomik bakımdan yaşayabilmesi için neler yapması
gerektiğini karar verme sürecine iş planı denir. İstikrarlı bir iş çevresinde çalışan küçük firmalar için
iş planı ve planlama süreci firmaya ait az sayıda üst yönetici tarafından firmanın performansının
gözden geçirilmesinden ibaret sayılsada firma büyüdükçe yada iş çevresindeki istikrar azaldıkça iş
planlaması süreci daha karmaşık hale gelir. İş planı biçimsel hale gelir.İş planı sürecine çok sayıda uzman
katılarak çok yönlü ve uzun vadeye dayanan iş planları yapılır.
İş Planının Hedefleri ve Kullanımı : İşplanına ait farklı hedefler olabileceği gibi asıl hedef planın kulanımıyla
ilgilidir ve firmaya genel olarak mantıklı ve rasyonel bir yön duygusu katar.
İş Planının İç Kullanımı : İş planı kullanılacağı firmaya , firmanın işlemlerinin zayıf ve güçlü yanlarıyla yeni yada
muhtemel problem alanlarını saptayarak performansının iyileştirilmesi başta olmak üzere yönetim ve
personele firmanın performansına ve önceliklere ilşkin açık seçik beklentileri iletir. Ayrıca, firmanın çeşitli bölüm
veya birimlerine ait plan işlemlerin koordine eder, bunların tutarlılığını sağlar. Dördüncü olarak iş planı firmanın
tamamının veya birimlerinin yada ayrı ayrı yöneticilerinin performansını ölçmek için sağlam kıstas oluşturur.
Son olarak iş planı ve ona ait geliştirme süreci , bir firmaya ait nezaretçi yöneticileri eğitmek ve motive etmekte kullanılır.
İş planının Dış Kullanımı : Firmanın dış partnerleriyle ilgili hedefleri yapısı ve performansı ile ilgili
bilgilendirmek bireysel yada kurumsal dış yatırımlardan fon temin etmede kullanılır.Ayrıca iş planlamasının
formüle edilmesi sonucu firma kendini bağlamış olur.Bu bağlamda dış partnerlere açıklanarak firmayı
etkileyecek olumsuz eylemlerin önü alınmış olur.
Bir İş Planı Neleri Kapsamalıdır?
1.Pazar Stratejisi: Firmanın hangi ürünü ya da hizmeti satacağı,hedef müşterilerinin kim olacağı
firmanın ürünlerinin fiyatlandırılması reklam promosyon satış ve dağıtım politikaları Pazar stratejisini oluşturur.
Pazar stratejisinin getirilmesinde temel olacak analizler ise 3 tür özellikleri içermelidir:
1.Müşteri kesimlerinin tercih satın alma psikolojileri zamanlama ve miktar.
2.Ürün ve hizmetin müşterilere yararı.
3.Ayni müşteri kesimleri için sektördeki rekabet derecesi.
2.Üretim Stratejisi: Firmanın ürün ve hizmetinin üretim ve sunumunda kullanılacak proses ve teknoloji ,
materyal donanım ve bina ihtiyaçları ,çapları , yerleri,gerekli kadro sayısı ve beceriler satış hedeflerini
gerçekleştirmek için gerekli üretim programını kapsar.Bu stratejinin geliştirilmesinde bazı temel analizler
şunlardır: 1.Her bir ürün için sabit ve değişken üretim maliyetlerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi.
Materyal temini ve gerçek üretim süreci için gerekli zaman sürelerinin değerlendirilmesi.
Ulaşılabilirlik ,ve servis maliyetleri açısından satıcı ilişkilerinin değerlendirilmesi.
Kalite kontrolünün değerlendirilmesi
3.Ar-Ge Stratejisi: Bu bölüm iki kilit sorunla ilgilenir . İlki bir firmanın rekabetini sürdürmesi
gereken iş alanları hangileridir,ikincisi de Pazar eğilimleri ve çevre koşulları altında firmanın rekabetini
sürdürmek için ihtiyaç duyduğu yatırımların miktarıdır.A/G stratejisinin gerekliliği ve çapı Pazar
araştırmalarından çıkar.
4.Organizasyon ve Yönetim Stratejisi: Beş kritik konuyla ilgilenir.
1.Yapılması gereken işlevler ve sorumluları.
2.Verimliliği,üretkenliği destekleyecek işlevlerin örgütlenmesi.
3.Sayı ve nitelik bakımından kadro ihtiyacı
4.Firmanın genel işlerliğini motive ve kontrol etme prosüdürü.
5.İç terfi görevlendirmeler ve kadro ihtiyaçlarının karşılanması.
6. Mali Strateji: Üç nokta ile ilgilenir.
Uygun bir kar oluşturabilmek
Fazla gelir ve karlar nerelerde kullanılacak
Kilit yatırımlar için fonlar nasıl oluşturulacak
Mali stratejinin geliştirilmesi için de belli temel analizlere gerek vardır. Giderlerin gerçekleşmesiyle, gelirin
elde edilmesiyle alakalı enformasyon. Satıcıların ve alıcıların ödeme ve tahsilatlarla ilgili politikaları.
Kilit mali gelişmelere ilişkin firmanın performansı
Aktif ve pasiflerin mali yükümlülükleri kapsayacak tekilde biletimi
Aktiflerin değeri ve şu anki istihdam
Dış kaynaklardan gelen fonların olanağı
İş Planı Nasıl Hazırlanır?
Birinci Adım :Planlama Sürecinin Örgütlenmesi : Firma yöneticisi planlama uğraşını ciddiye aldığını
açık olarak ilan etmelidir. İkinci nokta planlama sürecine ilgili bütün taraflar katılmalıdır. Üçüncüsü
planın geliştirilmesiyle ilgili sorumluluklar kesin olarak tanımlanmalı ve planı hazırlamak için gereken
süreçlerin zamanları ayarlanmalıdır. Bu noktalara yeterince özen gösterilirse sonuçta yüksek kaliteli bir
iş planlaması ortaya çıkar.
İkinci Adım Durum Teshisi: Bu analizin iki boyutu vardır. Birincisi firmanın kapasitelerini bilmesi.
İkincisi dış pazardaki gelişmelerin firma üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi. Firmanın benimseyeceği
yaklaşım: dış kaynakların ve gelişmelerin firma performansını ne ölçüde etkileyeceğine bağlıdır.
Üçünçü Adım Hedeflerin Belirlenmesi : Hedef belirlemede şunlar dikkate alınmalıdır . Birincisi her
stratejide performansın geliştirebileceği alanlar için hedef belirlenmelidir. İkincisi bütün stratejilerde
hedefler birbirlerini desteklemelidir.Üçüncüsü varsayımlarla firmanın alternatif hedef ve strateji geliştirmesi gerekir.
Dördüncü Adım Yürütme Planlarının Geliştirlmesi: İş stratejilerinin her biri pazarlama, üretim,
araştırma ve geliştirme, organizasyon ve yönetim stratejileri için yürütme planlarının
geliştirilmesi gerekir. Amacı, genel hedefler dizisinin firmanın her bir bileşeni için somut hedef ve
stratejilere dönüştürmektir.
Beşinci Adım Mali Planın Geliştirilmesi: Mali planın geliştirilmesi, her bir bileşenin performans
hedefleri ve stratejilerinden çıkar. Bu hedef ve stratejiler gelir ve gider tahminleri sağlar. Proforma
çizelgeler iç yönetim ve dış kullanıcılar için asgari bir gereklilik olan standart muhasebe belgeleridir.
Üç tür proforma çizelge vardır.
Ciro, giderler, meydana getirilen karlar ve bunların kullanımını gösteren üç aylık mümkünse üç aylık kar
zarar cetvelleri
Kısa ve uzun vadeli aktifleri ile pasifler ve pay ödemeleri yada yatırımlar arası ilişkiyi gösteren üç aylık
yada yıllık bilançolar
İşlemlerin, firmanın nakit durumu üzürindeki etkisini gösteren aylık nakit akış özetleri
Altıncı Adım İş Planı Belgesinin Hazırlanması: Plan belgesinin hazırlanmasının üç hedefi vardır.
Birincisi planlama sürecini sona erdirir. Ikincisi planlama sürecinin ve varılan sonuç stratejilerinin
ciddiyetini belirler. Son olarak planlama belgesi izleyecek etkinliklerin, başarı ve fırsatların değerlendirilmesi
için elle tutulur bir çerçeve sunar. Genel olarak plan belgesi ne kadar uzun olursa ve ne kadar çok söz
içerirse o kadar alınmış kararlardan çok alınmamış kararları yansıtır. Asıl önemli olan belgeyi yazmak
değil, planlama sürecini tamamlamaktır.
İş planını etkili kılan kilit unsur, planı firmanın işlemlerini yönetmek için kullanmada o kadar ciddi ve istekli olduğudur.
KAAN YENER
Komisyonlar 
